Minder melk, minder kaas
De reden voor deze verschuiving ligt in de totale hoeveelheid verwerkte melk. De Nederlandse zuivelindustrie verwerkte vorig jaar ongeveer 13,7 miljard kilo melk, wat een kleine daling van ruim 1 procent inhield vergeleken met 2023. Omdat ongeveer 60 procent van alle Nederlandse melk naar kaasproductie gaat, zie je deze terugval direct terug in de kaastrol. In 2024 produceerden we in totaal 971.000 ton kaas, inclusief kwark.
Wat betekent dit voor jouw kaasplankje?
Je vraagt je vast af wat dit betekent voor de kaas die jij in de supermarkt of bij de kaasboer koopt. Gelukkig is de situatie nog niet alarmerend. Nederland blijft met stip de grootste kaasproducent in de Europese Unie, en de klassieke Goudse kaas, goed voor zo’n 60 procent van onze productie, blijft gewoon de standaard. Het is belangrijk te onthouden dat de zuivelmarkt altijd beweegt. Deze cijfers geven een momentopname van het afgelopen jaar.
Wat we wel zien, is dat de sector zich aanpast aan wisselende omstandigheden, of dit nu te maken heeft met de melkprijs, duurzaamheidsdoelen of de vraag vanuit het buitenland. Voor jou als consument is de directe impact op de prijs of beschikbaarheid waarschijnlijk klein, maar het onderstreept het belang van de hele voedselketen, van de koe in de wei tot het snijplankje thuis.
Positieve noten in de export
Hoewel de productie daalde, is er ook goed nieuws als we kijken naar de internationale afzet van ons product. De uitvoerwaarde van kaas nam in datzelfde jaar namelijk met 10 procent toe! Het volume dat we exporteerden, groeide zelfs met 4 procent. Dit laat zien dat de waarde van onze kazen, en misschien ook de populariteit van specifieke, onderscheidende soorten, blijft stijgen. Dit is goed nieuws voor de Nederlandse economie en de reputatie van onze ambachtelijke kaassoorten wereldwijd.
Kortom, de productiecijfers laten een kleine krimp zien, maar de kwaliteit en de internationale vraag naar Nederlandse kazen blijven sterk. Je kunt dus met een gerust hart blijven genieten van je favoriete Goudse, Edammer of misschien wel een pittige oude kaas. Je steunt daarmee een sector die zich aanpast aan nieuwe realiteiten.
• De totale kaasproductie daalde met 2% in 2024.
• Ongeveer 60% van de geproduceerde kaas is Goudse kaas.
• De exportwaarde van kaas steeg daarentegen met 10%.
• De afname in melkverwerking is de directe oorzaak van de lagere kaasproductie.
Veelgestelde vragen
Is de daling in kaasproductie te wijten aan minder melk? Ja, de totale melkverwerking in de zuivelindustrie daalde vorig jaar met ruim 1 procent, wat direct invloed heeft op de eindproductie van kaas.
Blijft Nederland de grootste kaasexporteur? Hoewel de productie daalde, nam de uitvoerwaarde van kaas in 2024 juist met 10 procent toe, wat wijst op sterke internationale vraag naar onze kazen.
Wat gebeurde er met de boterproductie? De productie van boter en boterolie kende een nog grotere terugval, namelijk een daling van 8 procent.