De rode bol: een stukje Nederlandse identiteit
De Edammer kaas. Zelfs de naam klinkt al vertrouwd, toch? Deze kaas draagt de naam van de stad Edam, een prachtig stadje in Noord-Holland. Daar begon het allemaal. Door de eeuwen heen groeide deze kaas uit tot een van Nederlands meest geëxporteerde producten. Denk je aan Holland, dan denk je vaak aan tulpen, molens en natuurlijk, die ronde, rode kaas. Je ziet hem overal: op verjaardagsborden, in broodtrommels en op de borrelplank.
Het uiterlijk is direct herkenbaar. De dunne, felrode waslaag omhult de kaas als een beschermend jasje. Dit waslaagje is essentieel. Het zorgt ervoor dat de kaas zijn vorm behoudt en beschermt de inhoud tegen uitdrogen en ongewenste invloeden van buitenaf. Het is dit contrast dat de Edammer zo aantrekkelijk maakt: de felle, gladde buitenkant en de zachte, lichtgele binnenkant. De volledige gids over de oorsprong, smaak en bereiding van Edammer kaas is hier te vinden.
Hoe ontstaat de unieke smaak van Edammer?
Wat proef je nu eigenlijk als je een stukje Edammer kaas neemt? De smaak is mild, een tikje ziltig, en boterzacht. In tegenstelling tot veel harde kazen, is de Edammer relatief jong. Dit betekent dat hij een lager vetpercentage heeft dan bijvoorbeeld Goudse kaas van dezelfde leeftijd. Dit lichte karakter maakt de kaas zo veelzijdig.
De bereiding volgt een nauwkeurig proces. Het begint met gepasteuriseerde koemelk. De melk wordt aangezuurd en er wordt stremsel aan toegevoegd. Vervolgens wordt de wrongel geperst in ronde vormen. Het persen is cruciaal voor het verkrijgen van die kenmerkende, compacte structuur. Na het persen ondergaan de kazen een pekelbad. Dit geeft niet alleen smaak, maar helpt ook bij de rijping.
En dan komt dat beroemde rood. De kazen worden ondergedompeld in rode kaaskleur. Dit is niet zomaar decoratie. Deze waslaag, vaak een combinatie van paraffine en kleurstoffen, sluit de kaas luchtdicht af. Hierdoor rijpt de kaas gelijkmatig en behoudt hij zijn vocht. De meeste Edammer kazen die je in de supermarkt vindt, zijn jong of middeloud. Dit zorgt voor die toegankelijke, romige smaakervaring die zo geliefd is.
Edammer kaas door de eeuwen heen
De geschiedenis van de Edammer kaas is fascinerend. Het verhaal gaat terug tot de middeleeuwen. In die tijd was Edam een belangrijke handelsplaats aan het IJ. De haven speelde een grote rol in de verspreiding van de kaas. Kaas was destijds een manier om melk houdbaar te maken en te verhandelen over lange afstanden. Lees meer over de kenmerken en historie van Edammer kaas.
Wat je misschien niet wist: de vroege Edammer kaas was vaak veel harder dan de variant die we nu kennen. De kazen werden lang gerijpt om ze transportbestendig te maken voor reizen over zee. Ze moesten de hitte van verre landen aankunnen. De ronde vorm was ideaal voor opslag in de scheepsruimen.
Door de jaren heen veranderde de vraag. Consumenten wilden sneller genieten van hun kaas. Dit leidde tot de ontwikkeling van jongere Edammer kazen. Vandaag de dag is de traditionele kaasmaakmethode nog steeds de basis, maar de rijpingsduur is korter, waardoor de kaas zachter blijft. Het is een prachtig voorbeeld van hoe traditie meebeweegt met de tijd.
Wat zijn de beste toepassingen voor jouw Edammer?
De veelzijdigheid van deze kaas is misschien wel zijn grootste kracht. Je kunt hem op ontelbaar veel manieren gebruiken. Denk je meteen aan een boterham met kaas? Heel begrijpelijk. Maar Edammer kan veel meer aan.
• Op de borrelplank: Snijd de kaas in blokjes. De milde smaak combineert heerlijk met pittige mosterd, zoete vijgenjam of knapperige nootjes. Het is de perfecte kaas voor bij een glaasje witte wijn of een verfrissend biertje.
• In gerechten: Door zijn smeltgedrag is Edammer een uitstekende keuze voor warme gerechten. Hij smelt mooi en geeft een romige textuur zonder te overheersen. Probeer hem eens in een romige kaassaus voor pasta.
• Tussen de lunch: Gebruik dunne plakjes voor tosti’s. De kaas smelt snel en geeft die heerlijke, hartige smaak. Zelfs simpele broodjes worden een feest met een plakje Edammer.
• Bij de fruitmand: Combineer een stukje middeloude Edammer met fris fruit, zoals appelpartjes of druiven. Het zoutige van de kaas contrasteert mooi met het zoete van het fruit.
Het kiezen van de juiste rijpheid hangt af van jouw persoonlijke voorkeur. Een jonge Edammer is smeuïger en milder. Een oudere variant wordt wat steviger en krijgt een intensere, nootachtige smaak. Experimenteer eens met beide om jouw favoriet te ontdekken.
De Edammer kaas bewaren, zodat hij lang goed blijft
Je wilt natuurlijk zo lang mogelijk genieten van jouw aankoop. Hoe ga je het beste om met je Edammer kaas zodra je hem in huis hebt? De waslaag helpt enorm, maar de juiste bewaaromstandigheden zijn cruciaal. Vergeet die plasticfolie zodra je thuis bent.
De koelkast is de beste plek. Maar niet te koud en niet te droog. De groentela is vaak een goede optie, omdat de luchtvochtigheid daar iets hoger ligt. Zorg dat de kaas kan ademen. Haal de kaas ruim voor het eten uit de koelkast. Kaas op kamertemperatuur smaakt véél beter. De smaken komen dan echt tot leven.
Als je een hele bol hebt, kun je de waslaag intact laten. Heb je de kaas aangesneden? Wikkel het snijvlak in speciaal kaaspapier of bakpapier. Dit materiaal laat de kaas ademen, maar voorkomt uitdroging. Plasticfolie sluit de kaas te veel af, waardoor hij kan gaan zweten en de smaak verandert. Zo houd je die heerlijke, verse smaak veel langer vast.
Veelgestelde vragen over Edammer kaas
Je hebt vast nog wat vragen over deze Nederlandse klassieker. Hieronder vind je antwoorden op de meest gestelde zaken rondom Edammer kaas.
VIDEO: Edammer kaas (originele mix)
Wat is het verschil tussen Edammer en Goudse kaas?
Het grootste verschil zit in de vorm en het vetgehalte. Edammer wordt traditioneel rond gemaakt en heeft vaak een iets lager vetpercentage, wat resulteert in een mildere, zachtere smaak. Goudse kaas wordt meestal als een platte, rechthoekige kaas gevormd en kent een veel grotere variatie in rijpingsgraad en smaakintensiteit.
Lees meer hier
Ga dieper in op Edammer kaas ah met deze informatieve selectie.
• Edam Jong 40+ bol bestellen | Albert Heijn
• Kleine Kaasjes | Geschenk of als Cadeau | GoudseKaasShop.nl
Kan ik de rode waslaag van de Edammer kaas eten?
Nee, de rode waslaag eet je niet op. Hoewel deze laag gemaakt is van goedgekeurde materialen (vaak een combinatie van paraffine en kleurstoffen), is hij niet bedoeld voor consumptie. Je snijdt de waslaag er altijd af of pel je af voordat je de kaas eet.
Is Edammer kaas geschikt voor mensen met lactose-intolerantie?
Omdat Edammer kaas een gerijpte kaas is, wordt een groot deel van de lactose tijdens het rijpingsproces omgezet in melkzuur. Jongere Edammer kazen bevatten nog wat meer lactose. Over het algemeen bevatten gerijpte harde kazen zeer lage hoeveelheden lactose en worden ze vaak goed verdragen door mensen met lichte lactose-intolerantie. Bij ernstige intoleranties is het altijd goed om de specifieke kaassoort te controleren.
Hoe lang is een ongesneden Edammer kaas houdbaar?
Een hele, intacte Edammer met de rode waslaag erop kun je, mits koel en droog bewaard (bijvoorbeeld in een kelder of koele ruimte), vaak maandenlang bewaren. In de koelkast blijft hij, vanwege de stabiele waslaag, ook na opening nog wekenlang goed als je hem goed verpakt.